Yaşam Tarzı

#127 - Yorgunluk size engel olmasın

Normalde rahatlıkla yaptığınız egzersiz hareketleri bile yorulmanıza mı neden oluyor? Bunun sebebi, vücudunuzun en önemli hormon salgı bezlerinden olan tiroit olabilir.

Egzersiz programınızı tamamlamak için kendinizi sürekli zorluyor musunuz? Kilo kontrolünüzü sağlamak güçleşti mi? Peki, son zamanlarda kendinizi mutsuz hissetmeye başladınız mı? Bunun sebebi beslenme şekliniz, egzersiz rutininiz ya da ruh haliniz olmayabilir.

Belki de farkında olmadığınız tiroit probleminizdir… Boyutu yalnızca 5 cm olsa da tiroit bezinin, vücudunuzdaki neredeyse her bir hücre üzerinde etkisi bulunuyor. Hormon üreten bu bez, ses tellerinizin hemen altında kelebeği andıran bir yapıya sahip ve metabolizmamızı düzenlemekle kalmayıp enerji seviyemizden ten rengimize kadar pek çok detayda rol oynuyor. Mayo Klinik’te görevini sürdüren, Amerikan Tiroit Derneği (ATA) eski başkanı Prof. Dr. Hossein Gharib şöyle aktarıyor: “Tiroitin bütün organ sistemleri üzerinde etkisi bulunur. Doğru çalışmadığı zaman görünümünüz ve hisleriniz üzerinde ciddi değişikliklere sebep olabilir.”

Türkiye’de nüfusunun yüzde 40’ında tiroit hormonuna bağlı hastalıklar görülüyor.

Tiroit hastalıklarının kadınlarda görülme olasılığı, erkeklere göre beş ila sekiz kat daha fazla.

BELİRTİLER FARK EDİLMİYOR

Tiroit beziniz devamlı olarak doğru miktarda tiroksin (T4) ve tiriiyodotironin (T3) adı verilen hormonları üretmelidir. Tiroit bezi normalden fazla çalıştığında hipertroidi, meydana gelir. Bu hastalığın belirtileri arasında; asabiyet, kilo kaybı, tedirginlik, kas zayıflığı, kalitesiz uyku ve görme problemleri yer alır. Normalden az çalışırsa; aşırı bitkinlik, depresyon, kilo artışı ve unutkanlık gibi çeşitli belirtiler gösteren hipotiroidi gelişir. Graves hastalığı gibi bağışıklık sisteminin kendi kendine savaş açtığı otoimmün hastalıklar, yine tiroit problemlerinden kaynaklanıyor olabilir.

Belirtileri genelde fark edilmez, çoğunlukla yalnızca modunuzun düşük olduğunu zannedersiniz. Gharib, “Tiroit bozukluğu belirtileri oldukça olağan hallerdir, dolayısıyla çoğu hasta bu belirtileri göz ardı eder ya da başka problemlere yorar” diyor.

Neyse ki teşhis ve tedaviler genellikle doğrudan belirlenebilir nitelikte. Gharib, bu belirtileri gösteren 20-50 yaş arası tüm kadınlara, hormon seviyelerini kontrol ettirmelerini öneriyor.

Doktorunuz öncelikle TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) testi isteyerek tiroit bezi tarafından salgılanan ve tiroit üretimini düzenleyen hormonların seviyesini ölçebilir.

Buna ek olarak T3 ve T4 seviyelerinizi ölçümleyecek ve vücudunuzdaki bazı antikorları gösterecek testler de isteyebilir.

TSH seviyeleriniz ayrıca; kilo artışı, kabızlık ve bitkinlik gibi hafif belirtilerle kendini belli eden “takip” gerektirecek bir dönemde olduğunuzu da ortaya çıkarabilir.

ÖNLEMİNİZİ ŞİMDİDEN ALIN

Hipotiroidi tedavisi genellikle, hormon seviyesini normalleştir-mek için hastaya tiroit hormonu desteği verilerek yapılır.

Hipertiroidi tedavisi ise biraz daha detaylı olabilir. Hormon üretimini baskılayan ilaçlar ve atom tedavisi gibi farklı yöntemler uygulanabilir.

Eğer aile geçmişinizde romatizmal eklem iltihabı veya tiroit hastalıkları gibi otoimmün hastalıklar varsa veya yakın zamanda hamile kalmayı düşünüyorsanız, TSH seviyelerinizi öğrenmek için mutlaka doktorunuza danışın. Gharib, “Hamilelik süresinde komplikasyonlarla karşılaşmamak için

TSH seviyelerinizin normal olduğundan emin olun” uyarısında bulunuyor. Tiroit işlevini sağlıklı düzeyde tutmak için en önemli besin elementi iyottur. Toprak ve deniz suyunda bulunan iyotu çoğumuz sofra tuzundan alırız.

(Sofra tuzlarına genellik-le iyot takviyesi yapılır.)

Deniz ürünleri, yumurta, süt ve soya gibi besinlerde de iyot bulunur. Tiroit bezi işlev bozukluğuna neyin sebep olduğu kesin olarak bilinmese de sebeplerin genetik ya da stres kaynaklı olduğu düşünülüyor.

Gharib, “Belirtiler çok çeşitli olduğu için şüphelendiğiniz taktirde mutlaka gerekli testleri yaptırın” diyor ve ekliyor:

“Ne kadar erken farkına varırsanız, kendinizi iyi hissetmeye o kadar çabuk başlarsınız.”

FARKINA VARIN

HİPOTİROİDİ BELİRTİLERİ

Bitkinlik, Kabızlık, Ciltte kuruluk, Kilo artışı ,Yüzde şişkinlik, Kas zayıflığı, Kaslarda hassasiyet, ağrı veya tutulma, Soğuk hassasiyetinde artış, Normalden daha yoğun geçen ya da düzensizleşen regl dönemleri, Saçta incelme ve kırılma, Depresyon, Hafızada bozulma

HİPERTİROİDİ BELİRTİLERİ

Ani kilo kaybı Kalp atışında hızlanma, İştah artışı, Gerginlik, endişe hali ve asabiyet, Terleme Isı hassasiyetinde artış, Bitkinlik , Kas zayıflığı, Uykuya dalmada güçlük, Sık tuvalete çıkma.